ROMA'NIN EN NADİR MEZAR SANATI
Viminacium’un Boyalı Mezarları: İtalya’nın Kuzeyindeki Freskler
Viminacium nekropolü, 14.000'den fazla mezar ve 29 boyalı Roma mezarını barındırıyor — aşk tanrıları, bir panter ve bir Hristiyan monogramını betimleyen nadir freskler, bugün hâlâ ziyaret edilebilir.
GetYourGuide'da Viminacium turlarını görün ↗Binlerce kişinin yattığı bir nekropol
Arkeologlar, Viminacium'un çeşitli mezarlıklarında Roma ve Geç Roma dönemlerine yayılan 14.000'den fazla mezarı gün yüzüne çıkardı; basit çukur mezarlardan görkemli aile türbelerine kadar her türden defin burada yer alıyor. Bu devasa sayı içinde 29 mezarın iç duvarları, gerçek fresk tekniğiyle — pigmentin henüz işlenebilirken ıslak sıvanın üzerine doğrudan uygulanmasıyla — boyanmış halde bulundu. Bu da Viminacium nekropolünü, İtalya'nın kuzeyinde bilinen en yoğun Roma boyalı mezar topluluklarından biri haline getiriyor. Arkeologların ve sanat tarihçilerinin on yıllar boyunca Tuna'nın bu özel kıvrımına tekrar tekrar dönmesinin başlıca nedeni de işte bu.
Kupidoların Mezarı
Bunların en çok inceleneni, G-160 olarak kataloglanan ve “Aşk Tanrıları Mezarı” olarak bilinen, 2003 yılında alanın kenarındaki Pirivoj nekropolünde kazılan mezardır. Yamuk planlı odası — Viminacium'un geç antik çağ mezarlarına özgü bir biçim — dört duvarın tamamında yoğun bir figür ve süsleme şeması taşır; ancak batı duvarı hasarlıdır. En iyi korunmuş doğu duvarındaki aşk tanrıları, mezara halk arasındaki adını vermiştir. Geometrisini ve ikonografisini analiz eden araştırmacılar, tüm şemayı Venüs veya Dionysos'a adanmış bir yapı olarak okur. Üslup açısından MS 4. yüzyılın başlarına tarihlenir; Doğu dekoratif motiflerini, Konstantin dönemine özgü klasikçi illüzyonizm ile harmanlar.
Koruma çalışmaları orijinalleri taşıdı.
Boyalı sıva kırılgan olduğundan ve Viminacium açık, korunmasız bir arazide yer aldığından, Cupid'li Mezar gibi mezarlardan çıkarılan fresk panelleri kazı sonrasında büyük bir özenle sökülmüş, restore edilmiş ve bölgedeki buluntulardan sorumlu bölgesel müze olan ve parka en yakın büyük şehir konumundaki Požarevac Ulusal Müzesi'nde koruma altına alınmıştır. Bugün parktaki mozolenin altındaki yer altı sergisinde ziyaretçilerin gördüğü eserler, odanın oranlarına varıncaya kadar orijinal mezar düzenine sadık kalınarak yeniden inşa edilip yerleştirilmiş birebir kopyalardır; bu çözüm, kırılgan orijinalleri kontrollü bir müze ortamında korurken, ziyaretçilerin resimlerin arasında yürüme deneyimini de aynen yaşamasını sağlar.
Resimlerin aslında neyi gösterdiği
Aşk Tanrılarıyla Bezenmiş Mezarın Ötesinde, Viminacium'daki diğer mezarlar bambaşka temalar taşır — bir duvarda süzülen boyalı bir panter, diğerinde ise Chi-Rho Kristogramı, yani Konstantin'in 4. yüzyıl başındaki ihtidasından sonra imparatorluğa yayılan İsa'nın monogramı yer alır. Aynı nekropolde, bazen yalnızca birkaç on yıl arayla, pagan mitolojik sahnelerin ve açıkça Hıristiyan sembollerinin bir arada korunmuş olması; Viminacium sakinlerinin imparatorluğun en büyük dini dönüm noktasını, yüzyıllar sonra okuduğumuz bir tarih değil, aile aile ve nesil nesil gerçekten yaşadığının nadir ve doğrudan bir kaydıdır.
Bu tür freskler neden bu kadar nadir günümüze ulaşır?
Boyalı Roma mezarları doğası gereği kırılgandır — gömülü sıva ufalanır, nem pigmenti yok eder ve imparatorluğun herhangi bir yerindeki mezar resimlerinin büyük çoğunluğu, arkeologlar onları kayıt altına almaya fırsat bulamadan çok önce kaybolup gitmiştir; çoğu sabanla sökülmüş, taş ocağına dönüşmüş, üzerine inşaat yapılmış ya da yüzyıllar boyunca kimse fark etmeden sessizce çürüyüp dağılmıştır. Viminacium'un mezarları ise büyük ölçüde, şehrin 6. yüzyıldan sonra sürekli yeniden iskân edilmek yerine tamamen terk edilmesi sayesinde ayakta kalabilmiştir; nekropol, açık tarım arazilerinin ve daha sonra kömür madeni sahalarının altında bozulmadan öylece durmuş, ta ki 20. ve 21. yüzyıldaki kazılar nihayet ona ulaşıp konservatörlere geriye kalanı kurtarmak için gerçek bir şans verene dek.
Bugün onları görmek
Mezar sergisi, ana Roma kalıntılarının yakınında modern bir koruma yapısının altındaki yer altı bir yapıda yer alır ve genellikle parkta rehberli bir yürüyüşün parçası olarak tek başına gezilmekten ziyade ziyaret edilir — seçtiğiniz turun gerçekten yer altı sergisine uğradığını kontrol etmeye değer, çünkü her program bunu içermez ve rehber sizi özellikle aşağı indirmezse kriptalar kolayca gözden kaçabilir. Kısa, loş ve gerçekten etkileyici bir duraktır; üstteki açık hava kalıntılarından daha samimidir ve site haritasındaki küçük boyutunun önerdiğinden çok daha fazlasını, harcanan birkaç dakikaya fazlasıyla geri verir.